| |
Onze Informatie - Franse taal |
|
|
|
|
|
|
|
|
De Fransen zijn trots op hun taal en wat taalkennis geeft je
een aardige voorsprong. We vertellen op deze bladzijde wat over
de
oorsprong en helpen een handje met bepaalde valkuilen:
|
|
|
|
|
|
Maar niet overal in Frankrijk wordt uitsluitend
Frans gesproken. Er zijn ook enkele
minderheidstalen. Meer op de
volgende
bladzijde. En hoe moet je nu eigenlijk de
naam van onze website interpreteren? Er zijn
meerdere mogelijkheden... |
|
| Op onze website vind je diverse ABC's:
|
|
|
 |
Oorsprong |
|
|
| |
.jpg) |
| | Ons huis staat dicht bij het drie-dialecten punt van Frankrijk.
Het Bourbonnais wat hier wordt gesproken is dan ook een mengelmoes van
dialecten. |
Frans is een Romeinse taal die zijn oorsprong vindt in het gesproken Latijns. Er
zijn drie hoofddialecten: Langue d'oïl (in het noorden), Langue d'oc (in het zuiden) en Franco-provençal (in het oosten).
De eerste twee benamingen zijn afgeleid van de uitspraak van het woordje
oui
(ja). Vanuit deze drie hoofddialecten zijn tientallen andere dialecten ontstaan.
Er zijn er nu nog zo'n 70.
De Franse taal heeft veel invloed gehad van de immigratie vanuit Noord-Afrika,
maar er zijn ook vele leenwoorden uit het Engels, franglais genaamd, en ook een
paar uit het Nederlands. Met name de scheepvaart deed zijn bijdrage: "havre" (haven)
en "nord, sud, est, ouest" (de windrichtingen).
Soms worden leenwoorden ook weer teruggegeven. Wij gebruiken het Franse woord
"boulevard", dat zijn oorsprong in het Nederlandse woord "bolwerk" heeft en
"mannequin" komt van het Vlaamse woord voor paspop or knaapje (kleerhanger): "manneken".
Een ander voorbeeld is "gedroogde kruiden", wat in het Frans "drogue" is ("drug"
in het Engels) en in het Nederlands weer terug kwam, onder andere in het woord
"drogist". En "vouwstoel" verbasterde in "fauteuil", wat wij weer leenden van de
Fransen.
Iedere taal heeft ook zijn valkuilen. Hier zijn er een paar...
|
|
 |
Geslacht |
|
|
|
In het Frans is een woord ofwel mannelijk of vrouwelijk. Het is in veel gevallen
een kwestie van simpelweg uit het hoofd leren, want er bestaat niet altijd een
regel. Het geslacht kan ook tot verwarring leiden, want sommige woorden bestaan
mannelijk en vrouwelijk, bijvoorbeeld:
- "le poêle" (de kachel) en "la poêle" (de koekenpan)
- "le vase" (de vaas) en "la vase" (de modder).
- "le moule" (de mal) en "la moule" (de mossel)
- "le voile" (mist, nevel of sluier) en "la voile" (dekmantel, zeilsport)
Ook kijkt de Franse grammatica naar het geslacht van het zelfstandig naamwoord
en niet van het onderwerp. Als ik het in het Frans over de vader van mijn vrouw
heb ("haar vader"), zeg je in het Frans "son père", wat letterlijk vertaald
"zijn vader" betekent.
|
|
 |
Accenten |
|
|
|
Accenten geven aan hoe een woord wordt uitgesproken en zijn verplicht
(op kleine letters).
|
Het accent aigu ´ kan alleen op de letter E voorkomen.
Aan het begin van een woord betekent het vaak dat er in het verleden een
S achter stond, zoals in étable.
Het accent grave `komt voor op de A, E, of U. Op de A en U
dient het om een onderscheid te maken met identieke woorden, zoals in
"ou" (of) en "où" (waar).
Het accent circonflexe ^ komt voor op de A, E, I, O,
en U. Het geeft aan dat er vroeger een S achter de letter stond, zoals
in "fête" (feest). Ook wordt het wel gebruikt om onderscheid te maken,
bijvoorbeeld in "du" (samevoeging van de + le) en "dû" (voltooid
deelwoord van devoir).
Het accent tréma ¨ komt voor op de E, I, of U en wordt
gebruikt wanneer twee opeenvolgende klinkers moeten worden uitgesproken,
zoals in naïve.
De cédille ¸ komt alleen bij de letter C voor. Het
betekent dat de C niet hard, maar zacht moet worden uitgesproken, zoals
in garçon. Maar de C-cédille komt nooit voor een E of I, want in dat
geval heeft de C altijd een S-klank, denk maar aan centre. |
|
|
 |
Hebben en zijn |
|
|
|
Hoewel être letterlijk "zijn" betekent, zijn er tientallen
Franse
uitdrukkingen die het werkwoord avoir (hebben) gebruiken. Ook wordt in
sommige gevallen het werkwoord faire gebruikt. Het is koud -
Il fait
froid.
Het is gewoon een kwestie van uit het hoofd leren...
|
|
 |
Samenvoegingen |
|
|
|
In het Frans zijn samenvoegingen verplicht. Waneer een kort woord (zoals: je,
me, te, le, la, of ne) wordt gevolgd door een woord dat met een klinker of een
stomme H ("H muet") begint, moet je de laatste letter vervangen door een
apostrophe en vervalt de spatie tussen de woorden: "le ami" schrijf je zo:
l'ami. Het gebeurt nooit bij medeklinkers, met uitzondering van de stomme H.
De woorden "de" en "le" (van de/het) worden altijd samengevoegd
tot "du" en de woorden "à" en "le" (naar de/het) worden
altijd samengevoegd tot "au". Dit gebeurt ook in plaatsnamen. Als je in Le Puy
bent, zeg je "au Puy".
|
|
 |
Je / U |
|
|
|
De Engelsen maken helemaal geen onderscheid, maar de Fransen zijn meer strikt in
het onderscheid tussen je en u.
- Tu is de familiare vorm. Het toont informaliteit en geeft aan dat je
dicht bij iemand staat. Je gebruikt het wanneer je spreekt met een vriend,
collega, familielid, kind of dier.
- Vous is de formele manier en ook de meervoudsvorm. Het toont respect en
houdt en bepaalde afstand. Gebruik altijd vous wanneer je iemand niet zo goed
kent, bij een ouder iemand of bij een belangrijk persoon.
|
|
 |
Thuis |
|
|
|
Het Franse woord voor huis is "maison". In het Nederlands
kunnen we het woordje thuis in allerlei zinsvormen
gebruiken, maar in het Frans is dat wat moeilijker. Letterlijk
vertaald zegt de Fransman bij jezelf.
- Ik ben thuis (bij mijzelf) - Je suis chez moi
- Jij bent thuis (bij jouzelf) - Tu est chez toi
- Hij is thuis (bij zichzelf) - Il est chez lui
- Zij is thuis (bij haarzelf) - Elle est chez elle
- Wij zijn thuis (bij onszelf) - Nous sommes chez nous
- Jullie zijn thuis (bij jezelf) - Vous êtes chez vois
- Zij zijn thuis (bij hunzelf) - Ils sont chez eux
|
|
 |
Dagen en maanden |
|
|
|
Ochtend, voormiddag, namiddag, avond: matin, avant-midi,
après-midi, soir
(12 uur 's middags is midi en middernacht is minuit)
Van maandag tot zondag gaat zo: lundi, mardi,
mercredi, jeudi, vendredi, samedi,
dimanche.
Van janauri to december: janvier, février, mars,
avril, mai, juin, juillet, aout,
septembre, octobre, novembre,
décembre.
|
|
 |
Afkortingen |
|
|
|
Fransen zijn zo dol op afkortingen dat ik een
aparte bladzijde aan dit fenomeen
besteed.
Afkortingen die je in advertenties voor woningen kunt aantreffen
vind je hier.
|
|
 |
Frans klinkende woorden |
|
|
|
In het Nederlands hebben we diverse woorden die Frans lijken te
zijn. Soms bestaan ze niet in het Frans of hebben ze een andere
betekenis. Een paar voorbeelden van deze zogenaamde "valse vrienden":
- canne is geen "kan" maar een "stok"
- cent betekent niet "cent" maar "honderd";
cent is centime
- chagrin is geen chagrijn, maar "verdriet"
- chat heeft niets met chatten te maken, want dat
doet een "kat" niet
- circulation kan ook "verkeer" betekenen
- coffre is geen koffer, maar een "kluis" of "baggageruimte".
Ook de "kofferbak" van de auto wordt "coffre" genoemd.
- coin heef niets met het Engelse woord coin (munt) te maken; het
is een "hoek". Een munt is een "jeton" of een "pièce".
- comment betekent "hoe"; geen commentaar!
- computer lijkt een mooi Frans woord, maar het
juiste woord is "ordinateur"
- de conducteur knipt geen kaartjes, maar is de
"bestuurder" of "machinist"
- courant is geen krant, maar betekent "(electrische) stroom" of
"stroming" of "gewoon, alledaags" of "gebruikelijk"; een krant is een
journal
- dans betekent binnen
- fond heeft niets met eten te maken, het is de "vloer, bodem" of
"achtergrond"
- four is een "oven"
- garderobe betekent "kledingkast"
- glace is geen "glas" maar "spiegel" of "ijs",
glas is verre of vitre
- infusion is geen "infuus", maar "thee"
- je betekent "ik"
- lac is geen "lak" maar een "meer"
- lever betekent optillen
- location is niet "locatie" maar "huur"
- mer is geen "meer" maar een "zee"
- milieu betekent "midden" of "onderwereld",
het juiste woord is environnement
- occasion kan ook "gelegenheid" betekenen
- orange betekent oranje, maar ook sinasappel
- ordinair heeft wel dezelfde betekenis, maar is veel minder
negatief dan in het Nederlands. Het betekent "gewoontjes".
- pain is geen Engelse "pijn", maar een Frans "brood"
- perron is een "bordes"
- plein is wel het juiste woord voor vol
- quartier is geen "kwartier" in de tijdsbetekenis,
maar een "buurt" of een "stadswijk"
- rein moet je in het Nederlands achterstevoren lezen: "nier"
- une reine is een koningin
- son is "geluid", maar het kan ook "zijn" of "haar" betekenen.
- timbre kan op geluid betrekking hebben, maar kan ook een
"postzegel" zijn
- tom-pouce is geen gebakje, maar een "dwerg"
- travailler heeft niets met het Engelse "reizen" te maken, maar
betekent "werken"
- uit een trombone komt weinig geluid, of maak jij
muziek op een paperclip?
- vent betekent "wind"
- een vis koop je niet bij de visboer; het is een "schroef";
een Franse vis heet poisson
- vol betekent niet "gevuld" maar "vlucht" of "diefstal"
- en een spelletje Jeu-de-boules heet in het Frans pétanque
|
|
 |
Tellen |
|
|
|
Veel niet-Franstaligen hebben moeite met de Franse getallen. De
getallen 11 tot en met 16 hebben een eigen naam, terwijl wij bij
veertien alweer terug zijn bij het benoemen van het tiental. Vooral
tussen 70 en 99 is het niet gemakkelijk. Na 69 blijft de Franstalige
doortellen met het tiental zestig tot 80 bereikt is. Daarvoor hebben
ze ook geen naam gevonden en zeggen ze 4x20. Dat vinden ze zo leuk
dat ze bij negentig ook maar blijven doortellen. Bij de 100 is de
lol eraf.
Hier zijn de namen van getallen, maar eerst een kleine oefening. Hoe
zeg je 72.498? Het antwoord staat onder de tabel.
| 0 |
zéro |
|
10 |
dix |
|
20 |
vingt |
|
60 |
soixante |
|
80 |
quatre-vingts |
|
1,000 |
mille |
| 1 |
un |
|
11 |
onze |
|
21 |
vingt et un |
|
61 |
soixante et un |
|
81 |
quatre-vingt-un |
|
2,000 |
deux mille |
| 2 |
deux |
|
12 |
douze |
|
22 |
vingt-deux |
|
62 |
soixante-deux |
|
82 |
quatre-vingt-deux |
|
|
|
| 3 |
trois |
|
13 |
treize |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 4 |
quatre |
|
14 |
quatorze |
|
30 |
trente |
|
70 |
soixante-dix |
|
90 |
quatre-vingt-dix |
|
1,000,000 |
un million |
| 5 |
cinq |
|
15 |
quinze |
|
|
|
|
71 |
soixante et onze |
|
91 |
quatre-vingt-onze |
|
2,000,000 |
deux millions |
| 6 |
six |
|
16 |
seize |
|
40 |
quarante |
|
72 |
soixante-douze |
|
|
|
|
|
|
| 7 |
sept |
|
17 |
dix-sept |
|
|
|
|
|
|
|
100 |
cent |
|
miljard |
un milliard |
| 8 |
huit |
|
18 |
dix-huit |
|
50 |
cinquante |
|
|
|
|
200 |
deux cents |
|
|
|
| 9 |
neuf |
|
19 |
dix-neuf |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
En 72.498 zeg je zo: soixante-douze mille quatre cent
quatre-vingt-dix-huit.
|
|
 |
Spellen |
|
|
|
Met spellen van letters kom je misschien in het Frans nog
wel uit de voeten, anders helpt
deze site je. Maar loop je vast, dan is hier het
spellingsalfabet:
In het Nederlands:
Anna Bernard Cornelis Dirk
Eduard Ferdinand Gerard Hendrik
Izaäk Jan Karel Lodewijk Marie
Nico Otto Pieter Quotiënt Rudolf
Simon Theodoor Utrecht Victor Willem
Xantippe Ypsilon Zaandam
In het Frans:
Anatole Berthe Célestin Désiré
Eugène Francois Gaston Henri
Irina Joseph Klébert Louis Marcel
Nicolas Oscar Pierre Quintal
Raoul Suzanne Thérèse Ursule Victor
William Xavier Yvonne Zoé
|
|
 |
Symbolen |
|
|
|
Hoe vertel je een Fransman jouw
emailadres...
Dat heb ik vroeger nooit op school geleerd. Hier zijn de
belangrijkste symbolen:
| . |
un point |
punt |
| , |
une virgule |
komma |
| : |
les deux points, un deux-points |
dubbele punt |
| ; |
un point-virgule |
punt-komma |
| ' |
une apostrophe |
apostrof |
| ! |
un point d'exclamation |
uitroepteken |
| ? |
un point d'interrogation |
vraagteken |
| - |
un trait d'union |
(verbindings)streepje |
| _ |
un underscore, un souligné |
liggend streepje |
| / |
une barre oblique, trait
oblique, un slash |
schuine streep |
| \ |
une barre oblique inverse, un
anti slash |
backslash |
|
| ° |
un symbole du degré |
graadteken |
| ( ) |
parenthèses (f) |
haakjes |
| [ ] |
crochets (droits) (m) |
rechte haakjes |
| { } |
accolades (f) |
accolades |
| & |
une esperluette, un et commercial, un et
anglais |
ampersant, en-teken |
| < |
un signe inférieur |
kleiner dan |
| > |
un signe supérieur |
groter dan |
| * |
un astérisque |
asterisk, sterretje |
| # |
un dièse |
nummerteken, hekje |
| $ |
un (signe du) dollar |
dollarteken |
| @ |
un aroba, un arobas, un A commercial |
apestaart |
|
En or entre guillemets, parenthèses, etc. =
Tussen haakjes, enzovoort.
Ouvrir, fermer les guillemets, les parenthèses, etc.
= Haakje openen, haakje sluiten, enzovoort. |
Ons emailadres in het Frans: "jeandeaux arobas
allez trait d'union
allier point com". Je vindt het op onze
pagina.
Heb je de smaak te pakken, kijk dan eens op
Educatieweb Frans.
|
|
 |
Bourbonnais |
|
|
Zoals al eerder gezegd: Bourbonnais is het dialect dat
gesproken wordt in onze streek, net
ten noorden van het overlappingsgebied van de hoofddialecten
Langues d'oïl en Langues d'oc. De overlapping wordt
Croissant (kruising) genoemd. Op diverse Franstalige
websites kun je meer informatie vinden over het dialect. Ik
vond deze informatie
hier. |
|
|
|